Bệnh gai cột sống: Nguyên nhân, Triệu chứng, Cách điều trị

Gai cột sống là tình trạng không chỉ gặp ở người cao tuổi mà bệnh đang có xu hướng trẻ hóa trong những năm gần đây. Khi bị gai cột sống, bệnh gây ra những đau đớn tại vùng cổ, thắt lưng, dần lan ra tứ chi và có nguy cơ cao bị bại liệt. Người bệnh cần thăm khám sớm để điều trị kịp thời chứng bệnh này.

Gai cột sống là gì? Bệnh có nguy hiểm không?

Bệnh gai cột sống là tình trạng cột sống xuất hiện những phần gai xương, đây là các phần xương mọc chìa ra phía bên ngoài. Người bị gai cột sống sẽ cảm nhận sự đau nhức dữ dội khi những gai xương nhô ra chèn ép lên các dây thần kinh.

Gai cột sống - Bệnh lý xương khớp phổ biến hiện nay
Gai cột sống – Bệnh lý xương khớp phổ biến hiện nay

Gai cột sống không chỉ mọc ở một chỗ mà chúng thường hình thành tại nhiều điểm khác nhau. Trong đó, tình trạng gai cột sống ở cổ và ở thắt lưng là 2 trường hợp dễ gặp nhất.

  • Gai cột sống cổ: Người bệnh bị gai cột sống sẽ không cảm nhận được những triệu chứng bệnh ở giai đoạn đầu. Chúng ta chỉ có thể phát hiện được thông qua việc chụp X – Quang với các biểu hiện như chiều cao đĩa đệm thay đổi, mọc gai trắng ở các đốt sống và bị xơ hóa.
  • Gai cột sống thắt lưng: Thắt lưng là nơi chịu rất nhiều áp lực của cơ thể dồn vào, vì thế tại đây thường bị thoái hóa cao hơn so với những vùng xương khác. Người bị gai cột sống thắt lưng sẽ cảm nhận khó khăn trong việc di chuyển, xoay hông hay cúi gập người. Nếu gai xương mọc nhiều sẽ dẫn đến tình trạng tê ngứa vùng mông, chạy dọc xuống chân và bàn chân.

Bệnh gai cột sống có nguy hiểm không? Khi gặp phải bệnh này người bệnh sẽ bị đau nhức, tê bì khiến ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của bệnh nhân. Nếu gai đốt sống không được phát hiện sớm và cải thiện kịp thời, bệnh sẽ sinh ra nhiều biến chứng nguy hiểm.

Một số biến chứng nặng nề phải kể đến như ảnh hưởng hệ thần kinh cột sống, mất chức năng vận động, rối loạn cảm nhận, rối loạn tiểu tiện, bại liệt hay nguy hiểm đến tính mạng, Vì vậy, người bệnh cần chủ động trong việc kiểm soát và điều trị gai cột sống.

Nguyên nhân gây bệnh gai cột sống

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng gai các đốt sống, trong đó có những nguyên nhân chính điển hình như sau:

  • Tuổi tác: Khi tuổi tác càng lớn dần thì cơ thể bắt đầu bước vào thời kỳ lão hóa. Trong đó xương là yếu tố bị ảnh hưởng nặng nề nhất, dẫn đến nhiều bệnh lý về xương khớp như gai cột sống.
  • Thói quen sinh hoạt xấu: Ở những đối tượng có thói quen sinh hoạt không đúng cách như mang vác vật nặng, ngồi hoặc đứng lâu, ngủ sai tư thế, vận động quá sức,… sẽ rất nhanh bị tổn thương vùng cột sống.
  • Bệnh xương khớp: Khi bị viêm tại xương khớp, chúng sẽ làm rối loạn chức năng của tế bào tạo xương. Từ đó chúng nhô ra ngày càng nhiều và tạo thành các gai xương.
  • Chấn thương: Khi bị chấn thương, các xương cần thời gian tái tạo để về trạng thái ổn định, khi đó gai xương có thể hình thành dựa vào quá trình này.
  • Thoái hóa cột sống: Khi bị thoái hóa cột sống, việc các đốt sống cũng như đĩa đệm liên tục thay đổi tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức xung quanh đầu đốt sống hình thành gai xương. Người bệnh nếu muốn cải thiện gai xương thì đồng thời phải ngăn chặn được sự thoái hóa.

Triệu chứng nhận biết bệnh gai cột sống

Ở giai đoạn đầu, những triệu chứng của gai đốt sống thường không rõ ràng khiến người bệnh rất khó nhận biết. Khi gai cột sống phát triển thành những cơn đau rõ ràng, lúc này bệnh đã tiến triển được một thời gian dài.

Gai cột sống chủ yếu ở cổ và thắt lưng gây đau nhức, tê bì
Gai cột sống chủ yếu ở cổ và thắt lưng gây đau nhức, tê bì

Khi nhận thấy những biểu hiện dưới đây, bạn nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa sớm để điều trị kịp thời:

  • Đau, tê buốt ở cổ và vùng thắt lưng: Dấu hiệu nhận biết đầu tiên của tình trạng gai xương đó là tình trạng mỏi, đau và tê cứng ở vùng cổ, thắt lưng – nơi tập trung nhiều gai đốt sống. Khi bệnh trở nặng, cảm giác đau buốt xuất hiện liên tục, đau tăng khi vận động nhiều và giảm bớt khi người bệnh nằm nghỉ ngơi.
  • Cơ thể mệt mỏi: Khi bị gai đốt sống, người bệnh sẽ cảm nhận sự mất cân bằng cơ thể, mệt mỏi, suy nhược. Điều này làm hạn chế vận động của cơ thể, khí huyết kém lưu thông, tình trạng đau càng trở nên nặng nề hơn.
  • Mất cảm giác tứ chi: Bệnh gai đốt sống lâu dần có thể lan ra phần tay, dọc xuống 2 chân. Từ đó cơ bắp dần yếu đi và mất cảm giác, người bệnh bị tê bì chân tay, bại liệt.
  • Rối loạn thần kinh: Gai xương chèn ép lên các dây thần kinh và kéo theo những hiện tượng như tăng tiết mồ hôi, huyết áp thất thường, khó thở,…
  • Ngoài ra, có thể xuất hiện một số biểu hiện khác kèm theo như vận động khó khăn, sụt cân, mất cảm nhận ở vùng bị gai xương,…

Các phương pháp chẩn đoán bệnh

Để điều trị tình trạng gai cột sống một cách tốt và hiệu quả nhất, chúng ta cần xác định chính xác mức độ nghiêm trọng của bệnh cũng như sự ảnh hưởng đối với các cơ quan khác. Từ đó mới có thể xây dựng phác đồ chữa trị hợp lý và phù hợp với thể trạng bệnh.

Thăm khám lâm sàng là phương pháp cần làm đầu tiên để chẩn đoán bệnh
Thăm khám lâm sàng là phương pháp cần làm đầu tiên để chẩn đoán bệnh

Một số phương pháp chẩn đoán bệnh phổ biến được áp dụng hiện nay là:

Khám lâm sàng: Trước khi tiến hành các bước thăm khám chuyên sâu, các bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng trước. Bác sĩ có thể hỏi qua một số biểu hiện của bệnh nhân ở những vùng nghi ngờ bị gai xương, từ đó chỉ định một số phương pháp chẩn đoán chuyên sâu một cách phù hợp nhất.

Xét nghiệm điện học: Chẩn đoán bằng điện học giúp xác định mức độ chấn thương ở các dây thần kinh cột sống, đặc biệt là các vùng bị gai xương chèn ép. Phương pháp sẽ căn cứ vào việc phản ứng của dây thần kinh khi gửi tín hiệu về não bộ hay đến các chi để xác định.

Chụp X – Quang: Đây là phương pháp được sử dụng rất phổ biến trong chẩn đoán gai xương cột sống. Phương pháp này giúp xác định chắc chắn vị trí bị gai xương, đánh giá được mức độ ảnh hưởng đối với cơ, dây thần kinh và mô xung quanh. Đồng thời theo dõi được sự thay đổi của các khớp sau khi mọc gai xương, chiều cao hiện tại của đĩa đệm, sự bất thường của cột sống.

Xét nghiệm công thức máu: Cách này sẽ được bác sĩ chỉ định trong trường hợp nghi ngờ những tác nhân do bệnh lý khác dẫn đến đau vùng cột sống mà không phải do gai xương.

Chụp cộng hưởng từ (MRI): Đây là một phương pháp giúp xác định mức độ chèn ép của gai xương lên dây thần kinh tại cột sống, kiểm tra đĩa đệm có bị tổn thương hay không.

Chụp cắt lớp (CT): Đây là một biện pháp kiểm tra chi tiết tình trạng gai cột sống bằng các hình ảnh cắt lớp chi tiết của cấu trúc đốt xương. Bên cạnh đó có thể nhận định rõ ràng mức độ chèn ép của các gai xương này lên dây thần kinh.

Cách điều trị gai xương cột sống hiệu quả

Gai cột sống là một bệnh lý rất khó để điều trị khỏi hoàn toàn, tuy nhiên chúng ta hoàn toàn có thể cải thiện được nếu phát hiện kịp thời và chữa trị đúng phương pháp. Một số phương pháp điều trị phổ biến được áp dụng hiện nay đó là dùng thuốc Tây y kết hợp phẫu thuật, vật lý trị liệu, chữa theo Y học cổ truyền và các mẹo cải thiện bệnh tại nhà.

Chữa gai cột sống theo phương pháp Tây y

Sau quá trình thăm khám chuyên khoa và chẩn đoán mức độ bệnh, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị bệnh phù hợp với thể trạng của từng người. Đa số bệnh nhân đều được định hướng điều trị phương pháp Tây y đầu tiên, kết hợp cùng với vật lý trị liệu.

Sử dụng thuốc Tây y

Phương pháp chữa gai cột sống bằng Tây y sử dụng các loại thuốc có dược tính cao nên quá trình điều trị rất nhanh chóng, hiệu quả chữa trị cao. Mục đích của việc điều trị bằng thuốc Tây y đó là giảm tình trạng viêm nhiễm và cải thiện các cơn đau cột sống.

Chữa gai xương cột sống với thuốc Tây y
Chữa gai xương cột sống với thuốc Tây y

Các loại thuốc Tây thường được dùng trong điều trị gai xương cột sống như là:

  • Thuốc giảm đau: Acid Acetylsalicylic, Paracetamol,…
  • Thuốc chống viêm NSAID: Diclofenac, Ibuprofen,…
  • Thuốc tiêm Methylprednisolon liều 40 – 120mg.
  • Các loại vitamin nhóm B: B1, B6, B12,…

Trong quá trình sử dụng thuốc Tây y, người bệnh cần tuân thủ nghiêm túc phác đồ mà bác sĩ chuyên khoa đã chỉ định. Không được tự ý thay đổi liều lượng thuốc dùng dẫn đến bệnh lâu khỏi, hay lạm dụng thuốc uống gây hại đến các cơ quan nội tạng bên trong cơ thể như gan, thận, tiêu hóa,…

Phương pháp Vật lý trị liệu

Ngoài việc dùng thuốc, vật lý trị liệu cũng là một phương pháp được chỉ định kết hợp cùng nhằm nâng cao hiệu quả điều trị. Việc thực hiện trị liệu sẽ giúp bệnh hồi phục một cách tự nhiên, hạn chế việc phụ thuộc vào thuốc uống, hạn chế lắng đọng canxi ở dây chằng.

Vật lý trị liệu cải thiện bệnh
Vật lý trị liệu cải thiện bệnh

Một số phương pháp vật lý trị liệu phổ biến:

  • Vận động cùng với chuyên gia.
  • Kéo giãn xương cột sống.
  • Sử dụng sóng ngắn, sóng siêu âm, sóng radio, tia laser.
  • Cấy chỉ.

Biện pháp phẫu thuật

Phẫu thuật là một phương pháp điều trị tình trạng gai cột sống ít được chỉ định bởi chúng có thể gây ra nhiều biến chứng sau quá trình điều trị, đặc biệt là tình trạng nhiễm khuẩn hay tái phát. Vậy trường hợp nào cần thực hiện phẫu thuật?

Phẫu thuật sẽ cần được thực hiện khi bệnh gai cột sống đã phát triển ở mức độ rất nặng, các gai xương mọc to và dài chèn ép lên dây thần kinh, làm hẹp tủy sống. Khi đó việc điều trị bằng phương pháp bảo tồn không còn đáp ứng được nữa, người bệnh cần kiểm soát nhanh tình trạng gai xương để ngăn ngừa biến chứng phát triển.

Chữa gai xương bằng Y học cổ truyền

Xã hội hiện đại cùng với sự tiến bộ của Y học đã đưa ra cho người bệnh rất nhiều sự lựa chọn về phương pháp chữa gai xương cột sống. Tuy nhiên việc điều trị gai đốt sống bằng y học cổ truyền được nhiều người tin dùng và lựa chọn bởi độ an toàn và hiệu quả mà chúng mang lại.

Theo Đông y, gai cột sống xảy ra do quá trình ăn uống, lao động và nghỉ ngơi không hợp lý mà thành. Ngoài ra cũng có thể do yếu tố phong hàn, thấp nhiệt dẫn đến khí huyết ứ trệ, gián đoạn lưu thông đến cột sống gây ra.

Trong trường hợp khẩn cấp bệnh nhân buộc phải thực hiện các can thiệp Tây y như phẫu thuật, nhưng nếu bệnh chỉ ở mức độ nhẹ chúng ta hoàn toàn có thể áp dụng Y học cổ truyền vào trong điều trị. Cách làm này cho tính an toàn cao do đến từ 100% dược liệu tự nhiên, hiệu quả và không mang đến tác dụng phụ.

Áp dụng y học cổ truyền trong điều trị bệnh
Áp dụng y học cổ truyền trong điều trị bệnh

Tất cả các bài thuốc Đông y đều được gia giảm riêng các vị thuốc sao cho phù hợp với người bệnh nhất. Hầu hết là những thảo dược tốt trong điều trị xương khớp như: Dây đau xương. Hà thủ ô, Sinh địa, Quế chi, Kim ngân hoa, Độc hoạt, Hy thiêm, Ngưu tất,…

Người bệnh cần lưu ý rằng, việc kết hợp các vị thuốc Đông y cần có chuyên môn tốt, vì vậy bạn cần đến thăm khám cụ thể tại các cơ sở Y học cổ truyền uy tín. Việc sử dụng thảo dược tự nhiên điều trị chậm mà chắc nhưng cần độ kiên trì của người bệnh trong suốt quá trình chữa trị.

Chữa bệnh bằng các mẹo dân gian tại nhà

Ngoài việc điều trị bằng Tây, Đông y tốn kém, rất nhiều người bệnh lựa chọn sử dụng các bài thuốc dân gian tại nhà với những loại dược liệu tự nhiên dễ kiếm và dễ sử dụng. Cần lưu ý rằng những phương pháp này chỉ cho hiệu quả đối với những trường hợp bệnh nhẹ. Và chỉ được dùng với góc độ hỗ trợ điều trị chứ không có khả năng thay thế phương án điều trị chính.

Chữa gai cột sống với quả đu đủ xanh

Đu đủ xanh có chứa nhiều hoạt chất tốt, trong đó phải kể đến Papain có tác dụng làm mềm hóa các cơ, giảm đau nhức tê bì chân tay. Vì thế đu đủ xanh được dùng trong điều trị nhiều bệnh lý về xương khớp, trong đó có gai xương.

Bài thuốc từ quả đu đủ xanh
Bài thuốc từ quả đu đủ xanh

Cách thực hiện bài thuốc:

  • Lựa chọn 1 quả đu đủ xanh, loại mới hái và nhiều nhựa.
  • Đem đu đủ đi rửa sạch, cắt bỏ phần đầu rồi đổ rượu trắng vào trong, đổ ngập khoảng 2/ 3 quả.
  • Sau đó, đem đu đủ đi hấp cách thủy.
  • Hấp cho đến khi quả đu đủ mềm ra thì đem bỏ vào bát rồi nghiền nát.
  • Dùng hỗn hợp đu đủ rượu trắng đã nghiền để đắp lên vùng lưng bị đau nhức, đắp đến khi nguội hoàn toàn.
  • Sử dụng đều đặn bài thuốc cho đến khi bệnh đã chuyển biến tốt.

Bài thuốc chữa bệnh với ngải cứu

Ngải cứu cũng là một thảo dược được dùng nhiều trong chữa trị bệnh xương khớp. Chúng có công dụng giảm viêm, tiêu sưng, làm ấm gân cốt, kích thích lưu thông máu tại xương khớp. Vì vậy sử dụng ngải cứu rất phù hợp cho người bị viêm gai cột sống.

Bài thuốc ngải cứu tươi rang muối
Bài thuốc ngải cứu tươi rang muối

Cách thực hiện:

  • Chuẩn bị khoảng 300g cây ngải cứu tươi, rửa sạch rồi để ráo.
  • Cho lá ngải cứu vào chảo rang vàng, có thể thêm một chút muối hạt.
  • Tắt bếp, đổ hỗn hợp ngải cứu rang muối vào miếng vải sạch rồi thực hiện chườm nóng lên vùng bị gai xương.
  • Áp dụng phương pháp này trước khi đi ngủ mỗi ngày để tình trạng gai xương được kiểm soát tốt.

Biện pháp phòng ngừa chứng gai xương cột sống

Để kiểm soát sức khỏe và phòng ngừa bệnh gai cột sống phát triển, biến chứng trầm trọng thì bản thân chúng ta cần lưu ý một số điều sau đây:

  • Thực hiện chế độ ăn uống đầy đủ chất mỗi ngày để tăng cường dinh dưỡng cho cơ thể. Tập trung vào nhóm thực phẩm tự nhiên giàu vitamin, chất xơ, khoáng chất, canxi để tốt cho xương.
  • Kiểm soát cân nặng ở mức ổn định, tránh béo phì thừa cân gây áp lực cho xương.
  • Chú ý các tư thế ngồi, tư thế vận động và sinh hoạt sao cho phù hợp với sức khỏe và bảo vệ hệ cơ xương khớp.
  • Tăng cường việc luyện tập thể dục thể thao. Bạn cần thực hiện các bài tập nhẹ nhàng, vận động phù hợp với bệnh lý và không cố tập khi vùng gai xương bị đau.
  • Hạn chế sử dụng các chất kích thích, rượu bia, thuốc lá, tránh ăn các loại đồ ăn nhanh, đồ ăn đóng hộp,…
  • Khi bị mắc các bệnh lý về xương khớp nói chung, nên thăm khám sớm và điều trị, kiểm soát bệnh để phòng ngừa ảnh hưởng sang các cơ quan lân cận.
  • Thường xuyên thăm khám định kỳ để theo dõi tình trạng bệnh và kịp thời kiểm soát nếu bệnh chuyển biến xấu.

Trên đây là những thông tin cần biết về bệnh gai cột sống. Bệnh thường gây khó khăn trong việc điều trị nếu không được phát hiện sớm. Do đó, người bệnh nên thăm khám và điều trị ngay khi bệnh mới chớm xuất hiện để phòng ngừa nguy cơ biến chứng xấu.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *