Phồng (Phình) đĩa đệm là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Phồng đĩa đệm là tổn thương cột sống phổ biến, thường gặp ở nhiều lứa tuổi, đặc biệt là người già. Bệnh lý này không có dấu hiệu rõ ràng khiến người bệnh chủ quan, gây nhiều hậu quả khó lường. Bài viết này sẽ cung cấp tới người đọc thông tin tổng quan về phồng đĩa đệm cũng như cách điều trị.

Phồng đĩa đệm là gì?

Phồng đĩa đệm được hiểu cơ bản là tình trạng đĩa đệm không ở vị trí giải phẫu bình thường, vòng cơ bị giãn và lồi ra sau. Tuy nhiên, nhân nhầy đĩa đệm vẫn chưa bị thoát ra ngoài nên chỉ làm thay đổi áp lực chứ không chèn ép tủy sống hay dây thần kinh. Vì vậy, trong trường hợp này người bệnh thường không cảm thấy đau nhức, khó chịu.

Phồng (lồi) đĩa đệm là căn bệnh thường gặp ở nhiều lứa tuổi, xuất hiện tại nhiều vị trí
Phồng (lồi) đĩa đệm là căn bệnh thường gặp ở nhiều lứa tuổi, xuất hiện tại nhiều vị trí

Mặc dù chưa có biểu hiện tổn thương nhưng phồng đĩa đệm lại là nguyên nhân gây ra nhiều biến chứng. Điển hình, nếu không được phát hiện và có biện pháp can thiệp kịp thời, bệnh có thể tiến triển thành thoát vị đĩa đệm gây đau đớn, teo cơ, hạn chế vận động hoặc thậm chí là liệt.

Phồng lồi đĩa đệm có thể xuất hiện tại bất kỳ vị trí nào trên cột sống. Trong đó, có 90% trường hợp mắc bệnh xảy ra tại vùng thắt lưng, rơi vào đốt sống L4 – L5. Hiện nay dưới sức nặng của công việc, số người mắc bệnh lý này có xu hướng tăng mạnh, trở nặng vì vậy cần đặc biệt chú ý.

Nguyên nhân, triệu chứng phồng đĩa đệm

Có khá nhiều nguyên nhân gây tình trạng phồng đĩa đệm hiện nay. Trong đó, các chuyên gia xương khớp đã đưa ra nhận định về nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng này như sau:

  • Lão hóa: Theo thời gian, đĩa đệm dần trở nên khô, cứng, kém linh hoạt và dễ phồng hơn. Thực tế cũng cho thấy, đa phần tình trạng phồng đĩa đệm rơi vào người cao tuổi, trung niên.
  • Ảnh hưởng chấn thương, tai nạn: Tại nạn, chấn thương tạo áp lực mạnh lên cột sống làm tăng khả năng gây hiện tượng lồi, phồng đĩa đệm.
  • Di truyền: Một số nghiên cứu chỉ ra rằng, người mắc thoát vị đĩa đệm xương khớp có gen trội gây bệnh. Vì vậy, nếu trong gia đình có người bị thoát vị đĩa đệm, lồi đĩa đệm thì tỷ lệ các thế hệ sau mắc bệnh là khá cao.
  • Ngồi, vận động sai tư thế: Việc khom lưng,  ngồi lâu, nằm… sai tư thế sẽ gây tác động xấu, ảnh hưởng tới dạng cột sống.
  • Thừa cân, béo phì: Khi bị béo phì, cơ thể nặng hơn khiến cột sống phải gánh nhiều áp lực nên ảnh hưởng tới cấu trúc đĩa đệm.
  • Hút thuốc lá và uống rượu bia: Đây là những chất kích thích có ảnh hưởng cực xấu tới cơ thể con người. Nó khiến cơ thể tiếp nhận oxy và chất dinh dưỡng chậm và đẩy nhanh quá trình thoái hóa.
Bệnh lý xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau với các triệu chứng không rõ ràng
Bệnh lý xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau với các triệu chứng không rõ ràng

Việc hiểu rõ triệu chứng của phình đĩa đệm giúp người bệnh nhận biết bệnh sớm và có biện pháp can thiệp kịp thời. Một số dấu hiệu điển hình của phình, lồi đĩa đệm cần đặc biệt chú ý bao gồm:

  • Đối với phình lồi đĩa đệm vùng cột sống cổ: Bệnh nhân cảm thấy đau nhức vùng cổ và gần cổ, cơn đau có thể lan xuống cánh tay hoặc thậm chí là ngón tay. Các triệu chứng sẽ bộc lộ rõ rệt hơn khi vận động.
  • Đối với phình lồi đĩa đệm vùng cột sống thắt lưng: Người bệnh có cảm giác đau vùng thắt lưng và lan xuống hai chi dưới. Chân thường xuất hiện tình trạng ngứa, tê bì hoặc thậm chí co cứng. Vùng cơ trở nên yếu ảnh hưởng đến việc vận động và di chuyển của người bệnh. Trong một số trường hợp, người bệnh còn xuất hiện tình trạng rối loạn đại, tiểu tiện.

Các triệu chứng của phình đĩa đệm không quá rõ ràng, dễ bị nhầm lẫn với những biểu hiện đau mỏi cột sống do ngồi sai tư thế, hoặc giữ một tư thế quá lâu.

Thậm chí, trong nhiều trường hợp bệnh sẽ không biểu hiện thành triệu chứng khiến người mắc khó phát hiện. Để chắc chắn, tốt nhất người bệnh nên theo dõi các dấu hiệu khác thường trên cơ thể và đến khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa.

Biến chứng khi bị phồng đĩa đệm

Bị phồng đĩa đệm có nguy hiểm không? – Phồng đĩa đệm là căn bệnh không quá nguy hiểm nhưng nếu không được điều trị kịp thời sẽ để lại nhiều biến chứng khó lường.

Cụ thể, khi nhân nhầy trong đĩa đệm đã phá vỡ bao xơ, chèn ép tủy sống hay dây thần kinh có thể gây ra biến chứng là liệt vận động. Ngoài ra, một biến chứng nhẹ hơn là những cơn đau mãn tính thường xuyên. Về lâu dài, tình trạng này sẽ gây cản trở rất lớn tới sinh hoạt của người bệnh, ngay cả khi can thiệp phẫu thuật cũng khó khỏi.

Trong giai đoạn đầu, bệnh nhân được chẩn đoán sớm, bác sĩ đưa ra lộ trình khám và điều trị thì bệnh sẽ cải thiện rất nhanh. Tuy nhiên, nếu không chẩn đoán sớm và người bệnh hoạt động nặng, gặp chấn thương thì có thể dẫn tới thoát vị đĩa đệm. Do đó, việc khám sức khỏe sớm và theo định kỳ sẽ giúp ngăn chặn những biến chứng khi bị phồng đĩa đệm.

Cách điều trị phồng đĩa đệm hiệu quả, an toàn

Điều trị kịp thời, đúng cách sẽ giúp đẩy lùi phồng đĩa đệm, ngăn bệnh tái phát và giảm nguy cơ phát sinh biến chứng nguy hiểm. Dưới đây là một số phương pháp được sử dụng phổ biến, minh chứng hiệu quả cao trong điều trị phình, lồi đĩa đệm.

Phương pháp sử dụng mẹo dân gian

Sử dụng mẹo dân gian có ưu điểm đơn giản, tiết kiệm, lành tính và đem lại hiệu quả cao. Bởi vậy, ngay cả khi y học phát triển thì việc ứng dụng mẹo dân gian trong chữa bệnh vẫn là ưu tiên của nhiều người.

Bài thuốc dân gian chữa phình đĩa đệm vừa tiết kiệm, đơn giản, lành tình vừa đem lại hiệu quả điều trị tích cực
Bài thuốc dân gian chữa phình đĩa đệm vừa tiết kiệm, đơn giản, lành tình vừa đem lại hiệu quả điều trị tích cực

Một số mẹo đem lại hiệu quả tích cực trong hỗ trợ điều trị phình đĩa đệm thường dùng như:

  • Sử dụng cây ngải cứu: Trong ngải cứu có chứa hàm lượng lớn tinh dầu có lợi giúp chống oxy hóa, giảm đau, tiêu viêm có tác dụng cải thiện tình trạng phình, lồi đĩa đệm. Để tiến hành, người bệnh chuẩn bị một nắm ngải cứu, đem rửa sạch, giã nát và xao nóng cùng một chút giấm kết hợp rượu trắng. Hỗn hợp sau khi sao bọc vào vải mỏng và đem chườm lên vị trí bị phình đĩa đệm. Để bài thuốc phát huy công dụng tốt, người bệnh nên thực hiện đều đặn từ 1 – 2 lần/ngày.
  • Sử dụng lá mật gấu: Lá mật gấu chứa hàm lượng Ursolic acid hay β-sitosterol cao, có tác dụng ức chế sự phát triển tế bào ung thư, ngăn cản quá trình phá hủy sụn khớp đồng thời giúp giảm viêm, đau. Với phương pháp này, người bệnh chuẩn bị 8 – 12g là mật gấu tươi, rửa sạch rồi đem sắc cùng 3 bát nước trong khoảng 15 phút. Nước thuốc thu được chia 2 phần, dùng luôn trong ngày.

Mẹo dân gian an toàn, tiết kiệm nhưng đòi hỏi thời gian sử dụng lâu. Ngoài ra, phương pháp này chỉ có tác dụng thúc đẩy hoạt động điều trị chứ không có khả năng thay thế thuốc chữa bệnh. Với trường hợp dùng song song mẹo dân gian với phương pháp khác, người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ để tránh tình trạng tương tác thuốc.

Sử dụng phương pháp Đông Y

Theo quan niệm của Đông Y, phồng đĩa đệm xuất hiện do chức năng phủ tạng suy giảm, khí huyết không thông dẫn đến sức khỏe xương khớp yếu. Do vậy, để chữa phình, lồi đĩa đệm tận gốc người bệnh cần chú trọng đến bồi bổ can thận, nâng cao sức đề kháng, thể lực từ sâu bên trong.

Một số vị thuốc thường được sử dụng trong chữa phình đĩa đệm như Thiên Niên Kiện, Bí Kỳ Nam, Trư Lung Thảo, Phòng Phong, Hoàng Cầm, Quế Chi, Đương Quy… Khi đi vào phủ tạng, các vị thuốc này loại bỏ căn nguyên gây bệnh nhờ vậy đem lại hiệu quả điều trị lâu dài.

Vị thuốc Đông Y có nguồn gốc hoàn toàn từ thiên nhiên nhờ vậy đảm bảo sự lành tính cao. Tuy nhiên, bài thuốc Đông y phát huy công dụng từ từ nên đòi hỏi thời gian chữa trị lâu. Ngoài ra, thuốc Đông Y mất thời gian sắc và vị khá khó uống.

Sử dụng Tây Y trong điều trị

So với mẹo dân gian hay thuốc Đông Y thì thời gian để thuốc Tây phát huy tác dụng khá ngắn. Đa phần người bệnh đều cho phản hồi tích cực sau quá trình dùng thuốc vì vậy đây hiện đang là phương pháp được đông đảo người bệnh lựa chọn.

Thuốc Tây Y phát huy tác dụng nhanh nhưng cần đảm bảo tuân thủ đúng theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa
Thuốc Tây Y phát huy tác dụng nhanh nhưng cần đảm bảo tuân thủ đúng theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa

Tùy thuộc vào mức độ, nguyên nhân gây bệnh mà bác sĩ có thể kê một số loại thuốc sau:

  • Các loại thuốc giãn cơ.
  • Các loại thuốc giảm đau, chống viêm không steroid.
  • Một số thuốc bôi ngoài như acetaminophen, capsaicin…
  • Một số loại vitamin B liều cao.

Thuốc Tây có thể gây ra các tác dụng phụ hoặc tương tác thuốc không mong muốn. Trong trường hợp xuất hiện dấu hiệu bất thường, người bệnh cần dừng thuốc và đến các cơ sở y tế để kiểm tra. Tốt nhất, người bệnh không được tự ý dùng thuốc hoặc thay đổi liều lượng dùng mà không có chỉ định của bác sĩ.

Bên cạnh sử dụng thuốc Tây, y học hiện đại cũng xuất hiện một số phương pháp điều trị phình đĩa đệm hiệu quả khác như vật lý trị liệu, phẫu thuật… Các cách thức này có ưu điểm hiệu quả đạt được nhanh chóng, tỷ lệ khỏi cao, thường dùng khi những biện pháp khác không có hiệu quả. Tuy nhiên, chi phí bỏ ra để thực hiện phẫu thuật hay vật lý trị liệu khá cao và không phải bất cứ đơn vị nào cũng có thể thực hiện.

Lưu ý khi bị phồng đĩa đệm

Phình đĩa đệm là bệnh mãn tính, dễ tái phát gây nhiều phiền toái, suy giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh. Do vậy, khi bị phồng đĩa đệm, người bệnh tuyệt đối không được chủ quan. Để ngăn chặn tình trạng này, người bệnh cần tuân thủ đúng các lưu ý khi mắc bệnh song song với xây dựng chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt nghỉ ngơi hợp lý.

Những lưu ý trong hoạt động hàng ngày

Thói quen sinh hoạt cũng là một trong những nguyên nhân gây phồng đĩa đệm và khiến bệnh trở nặng. Vì vậy, đối với người bị phồng đĩa đệm thì việc điều chỉnh những hoạt động hàng ngày, thay đổi cách sinh hoạt đóng vai trò rất quan trọng.

Thực hiện các phương pháp điều trị phải đi đôi với tuân thủ các nguyên tắc sinh hoạt mới đạt được hiệu quả cao
Thực hiện các phương pháp điều trị phải đi đôi với tuân thủ các nguyên tắc sinh hoạt mới đạt được hiệu quả cao

Bạn nên tham khảo một số lưu ý dưới đây để việc điều trị đạt hiệu quả tốt nhất:

  • Khi thay đổi tư thế hãy từ từ, nhẹ nhàng, thích nghi dần, tránh việc hoạt động đột ngột và gây ra những cơn đau cấp.
  • Tuyệt đối không được bật dậy ngay khi đang nằm, thực hiện động tác từ từ, ngồi dậy trước rồi đứng lên.
  • Hạn chế khiêng vật nặng, tránh tư thế xấu khi hoạt động vất vả. Hãy từ từ ngồi thẳng lưng, sử dụng lực khớp chân, tránh dùng lực của cột sống lưng.
  • Việc chạy nhảy, hoạt động mạnh sẽ tác động xấu tới đĩa đệm, gây ra những chấn thương do áp lực nén.
  • Không nên ngồi quá lâu trong một thời gian dài vì điều đó gây áp lực trực tiếp lên cột sống, khiến tình trạng cơ thể trở nên xấu hơn.
  • Tập thể dục thường xuyên với các bài tập giúp xương chắc khỏe, cột sống vững chắc như: bơi lội, yoga, đi bộ, …

Phồng đĩa đệm nên ăn gì?

Chế độ ăn uống khi bị phồng đĩa đệm cực kỳ quan trọng. Việc bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng, vitamin cần thiết cho cơ thể sẽ giúp ngăn chặn những cơn đau hiệu quả và ngăn ngừa tái phát.

Theo các chuyên gia, người bị phồng đĩa đệm nên ăn những thực phẩm sau:

  • Nhóm giàu vitamin: Giúp đĩa đệm đàn hồi tốt như dứa, dưa hấu, lê, đào…
  • Nhóm giàu canxi: Giúp tăng cường sức khỏe xương khớp như sữa và các sản phẩm từ sữa, ngũ cốc, thủy hải sản…
  • Các loại rau xanh: Có màu xanh đậm như bắp cải, cải xanh, súp lơ, rau bina…
  • Thực phẩm chứa nhiều acid béo omega 3: Cá ngừ, cá hồi, bí ngô, hạt óc chó… Từ đó giúp làm chậm quá trình thoái hóa, ngăn chặn tổn thương cho đĩa đệm.
  • Uống đủ nước: Khoảng 2 đến 2,5 lít mỗi ngày.

Phồng đĩa đệm nên kiêng ăn gì?

Ngoài những thực phẩm mà cơ thể cần bổ sung thì người bệnh cũng cần lưu ý hạn chế sử dụng những sản phẩm sau:

  • Các loại thịt đỏ như thịt bò, thịt bê, thịt cừu… Bởi lẽ, trong quá trình tiêu hóa thức ăn này, cơ thể sản sinh ra nhiều acid và cần canxi để trung hòa. Nhưng nếu không đủ lượng canxi thì sẽ gây ra viêm khớp, loãng xương.
  • Thực phẩm chứa purin và fructose: thịt gia cầm, cà muối, nội tạng động vật…
  • Thức ăn chứa nhiều dầu mỡ, đồ ăn đóng hộp, chế biến sẵn hay thức ăn nhanh. Các chất béo trong thực phẩm này sẽ đẩy nhanh phản ứng khớp xương, gây đau nhức cho cơ thể.
  • Thức uống chứa cồn, chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá, cà phê… vừa tác động xấu đến sức khỏe vừa làm mất tác dụng thuốc chữa bệnh hoặc phát sinh biến chứng phụ.

Trên đây là những thông tin chi tiết về phồng đĩa đệm, giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này. Phồng đĩa đệm đôi khi bị nhầm tưởng với những căn bệnh khác nên người bệnh cần tới gặp bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám và có những hướng điều trị kịp thời nhất.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *