Thận yếu là gì? Dấu hiệu nhận biết và điều trị

Thận yếu là một trong những căn bệnh khiến suy giảm chức năng của thận kéo theo nhiều hệ quả khác. Bệnh có thể gặp ở mọi đối tượng, mọi lứa tuổi nhưng thường xuất hiện nhiều hơn ở độ tuổi ngoài 45 khi cơ thể xuất hiện các bệnh lý nền và các cơ quan bị tích tụ nhiều độc tố.

Thận yếu là gì? Có nguy hiểm không?

Thận là cơ quan nội tạng rất quan trọng trong cơ thể thuộc hệ tiết niệu gồm 2 buồng nằm đối xứng, cách nhau 1 đốt xương sống tại khu vực thắt lưng. Thận giữ nhiều vai trò, được coi như một chiếc máy lọc máu.

Theo đó, thận giữ lại những chất dinh dưỡng có trong máu và đẩy các độc tố, chất thải ra ngoài qua nước tiểu. Không chỉ vậy, thận còn giúp điều hoà huyết áp, tăng sản xuất hồng cầu.

Tuy nhiên, theo thời gian, cũng giống như các bộ phận khác trong cơ thể, thận trở nên hao mòn và gặp nhiều tổn thương. Ta sẽ không nhận ra sự xuống cấp của thận trừ khi các bệnh phát triển tới giai đoạn gần cuối cùng do xung quanh thận không có các dây thần kinh bao bọc. Chỉ khi bị chèn ép và tổn thương thì mới phát ra triệu chứng cụ thể.

Thận yếu là gì? Có gây nguy hiểm tới tính mạng?
Thận yếu là gì? Có gây nguy hiểm tới tính mạng?

Trong các bệnh lý về thận, thận yếu hay suy thận là trường hợp điển hình nhất khi chức năng của thận giảm sút từ việc lọc – sản sinh ra máu, bài tiết độc tố, điều hoà huyết áp, điều hoà thể tích máu, nước tiểu.

Thận yếu gây ra nhiều phiền toái cho người bệnh ngay từ khi mới xuất hiện nhưng ta thường vô tâm bỏ qua những chi tiết đó và nghĩ là do mệt mỏi, căng thẳng hoặc các bệnh khác gây nên. Thận yếu ở trẻ em cũng rất khó phát hiện nếu người lớn không để ý tới sinh hoạt giờ giấc của con trẻ.

Nếu phát hiện sớm thông qua việc kiểm tra nước tiểu định kỳ thì có thể hỗ trợ y khoa sớm và không quá ảnh hưởng tới người bệnh. Tuy nhiên nếu để lâu ngày, thận yếu có thể gây ra nhiều bệnh phát sinh nguy hiểm khi tiến triển tới những giai đoạn cuối.

Thậm chí là thận mất hoàn toàn chức năng ban đầu khiến cơ thể nhiễm độc nặng nề bắt buộc phải lọc máu nhân tạo, chạy thận và có nguy cơ gây ra tử vong khá cao.

Dấu hiệu nhận biết khi bị thận yếu

Thận yếu rất dễ bị nhầm lẫn với nhiều bệnh khác, và tệ hơn ta chỉ có thể vô tình phát hiện ra mình đang bị thận yếu nếu đi khám tổng quát.

Dẫu vậy, cơ thể vẫn có những dấu hiệu như dưới đây, nếu bạn xuất hiện đồng thời nhiều triệu chứng này cùng một lúc, hãy sắp xếp kiểm tra tổng quan sức khỏe một lần vì chắc chắn cơ thể của bạn đang không hề khỏe mạnh như bạn tưởng.

Sự bất thường của hành vi đi tiểu

Ngay từ hành vi đi tiểu không giống thường lệ cũng có thể là những dấu hiệu về suy thận. Trong đó bao gồm thận yếu đi tiểu nhiều (mỗi ngày đi tiểu trên 8 lần dù lượng nước uống nạp vào cơ thể vẫn vậy và mới xuất hiện trong thời gian gần đây chứ không phải thói quen sinh hoạt).

Đi tiểu đêm đặc biệt là tiểu đêm nhiều lần dù trước khi ngủ không uống nước hoặc đã đi tiểu trước đó, đi tiểu rắt, đi tiểu có máu, mủ, cảm thấy đau buốt khi đi tiểu. Không tự chủ được khả năng nhịn tiểu hoặc đi tiểu một cách khó khăn hơn bình thường.

Chất lượng nước tiểu

Không chỉ có hành vi đi tiểu khác thường, ta cũng có thể đoán định thông qua chất lượng nước tiểu. Thông thường màu nước tiểu sẽ phản ảnh được một phần sức khỏe cơ thể bên trong của chúng ta, nước tiểu càng đậm màu thì càng đáng lo ngại.

Theo đó khi nước tiểu đục, có màu như nước chè tới màu đỏ sẫm, nâu và có nhiều sủi bọt tăm thì chính là sự báo hiệu thận đang gặp vấn đề.

Yếu sinh lý đột ngột ở nam giới

Yếu sinh lý xảy ra phần lớn theo tuổi tác, hay do bệnh chuyển hóa gây ra tuy nhiên nếu yếu sinh lý xuất hiện bất chợt với những biểu hiện như:

  • Thường xuyên xuất tinh sớm (<2 phút khi bắt đầu quan hệ tình dục)
  • Không kiểm soát được khả năng cương dương
  • Mất ham muốn tình dục
  • Sụt giảm nội tiết tố nam (cân tăng nhanh, không hứng thú chuyện chăn gối,…)

Theo đó thận góp phần tạo ra nội tiết tố nam và khi bị bệnh ắt hẳn việc sản sinh ra Testosterone cũng bị ảnh hưởng ít nhiều.

Các vấn đề với cơ thể

Khi thận yếu cơ thể cũng sẽ có nhiều thay đổi như miệng luôn khô, hơi thở có mùi nồng nặc dù đã ăn uống và vệ sinh sạch sẽ, cơ thể mệt mỏi, rệu rạo, dễ mất sức, vận động kém, đầu óc rất kém tập trung, dễ dị ứng, nổi mề đay.

Một vài trường hợp thì có thêm triệu chứng đau đầu, buồn nôn, tiêu chảy cấp, sốt, đây là các triệu chứng bệnh đang diễn tiến nặng. Cũng có ghi nhận về tình trạng bệnh nhân bị táo bón kéo dài do rối loạn tiêu hoá, ảnh hưởng từ thận yếu.

Theo một số thông tin, thận yếu gây rụng tóc cũng khá phổ biến, trường hợp này thấy rõ ràng hơn khi bị thận yếu ở nữ giới. Bên cạnh những vấn đề trên, thận yếu còn có hiện tượng đau lưng rất điển hình.

Theo đó người bệnh thường bị đau tức, cảm giác bị đè nén, tắc nghẽn ở phần thắt lưng rồi lan xuống mông, đùi, đầu gối, chân cẳng và có thể gây phù phần chân. Cảm giác đau tức rất khó chịu có thể khiến cho người bệnh bị mất ngủ thường xuyên khiến tinh thần suy giảm, hay mệt mỏi, gắt gỏng hơn.

Nguyên nhân dẫn tới thận yếu ở nam giới

Không chỉ vì lý do thời gian, thận yếu có thể xuất hiện ở mọi đối tượng không kể độ tuổi, giới tính với 3 nhóm nguyên nhân gồm máu, nước tiểu và các nguyên nhân khác.

Nguyên nhân tác động tới máu

Cụ thể hơn là khi thiếu máu, máu huyết lưu thông chậm, dồn ứ thì sẽ gây ra nhiều bệnh về thận gồm cả thận yếu.

  • Các bệnh, vấn đề về tim mạch: Khi tim bị bệnh, bị lên cơn đau tim dòng chuyển tuần hoàn máu trong cơ thể sẽ bị ảnh hưởng và có thể đổ ít máu hơn về vùng thận.
  • Các bệnh, vấn đề về gan: Gan cũng có chức năng lọc thải độc tố, trên thực tế gan thận có mối tương quan rất gần gũi chính vì vậy khi gan yếu và suy nhược thì có thể kéo theo tình trạng tương tự đối với thận.
  • Cơ thể rơi vào trạng thái mất nước: Nước không chỉ để giải khát cho cơ thể mà còn giúp máu trở nên lưu thông hơn, khi thiếu nước, tuần hoàn máu sẽ trở nên trì trệ và gây ra các bệnh lý trong nội tạng như thận yếu, thận hư.
  • Dị ứng: Dị ứng nặng khiến gan, thận bị ảnh hưởng và có thể là nguyên nhân gây ra chứng bệnh này.
Dị ứng có thể gây ra ảnh hưởng lên thận
Dị ứng có thể gây ra ảnh hưởng lên thận
  • Nhiễm trùng máu: Nhiễm trùng máu là căn bệnh nguy hiểm và gây ảnh hưởng tới mọi cơ quan nội tạng cơ thể bao gồm cả thận.
  • Huyết áp cao: Khi huyết áp cao xảy ra, dòng chảy của máu không ổn định và tăng cao, điều này hoàn toàn không có lợi cho thận.
  • Ảnh hưởng của một số các loại thuốc: Một số loại thuốc cũng gây ra tác dụng phụ khiến khả năng sản sinh ra máu bị sụt giảm hoặc sự trì trệ trong tuần hoàn máu

Nguyên nhân gây cơ thể tồn đọng nước tiểu

Ta đã biết rằng thận đào thải các chất độc trong cơ thể qua nước tiểu, tuy nhiên lượng nước thải này ở người suy thận sẽ ít hơn người bình thường là do những nguyên nhân sau:

  • Các bệnh về tuyến tiền liệt: Viêm nhiễm, ung thư,… tuyến tiền liệt có thể gây ra tình trạng đọng ứ, khiến bàng quang mất đi sự kích thích, nhạy cảm vốn có.
  • Các bệnh về đại tràng.
  • Các bệnh về cổ tử cung.
  • Các bệnh về bàng quang, bọng đái.
  • Sỏi thận.
  • Máu đông trong tuyến tiền liệt, hệ bài tiết.

Ngoài ra còn rất nhiều những nguyên nhân khác được ghi nhận gây ra tình trạng thận yếu ở người như:

  • Lạm dụng rượu, bia, cà phê, nước uống có gas.
  • Sử dụng các loại chất cấm, thuốc lá, thuốc lào, thuốc lá điện tử,…
  • Đang điều trị ung thư bằng xạ trị, hoá trị.
  • Quá tải kim loại nặng trong cơ thể.
  • Bệnh tiểu đường.
  • Hiện tượng béo phì.
Thừa cân béo phì cũng là nguyên nhân gây bệnh
Thừa cân béo phì cũng là nguyên nhân gây bệnh
  • Ung thư.
  • Lupus ban đỏ.
  • Hội chứng tán huyết.
  • Thói quen nhịn tiểu.
  • Lạm dụng các loại thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau,…
  • Ăn quá mặn.
  • Thói quen uống ít nước, chỉ uống khi khát thậm chí bỏ qua cơn khát.

Phương pháp điều trị chứng thận yếu hiệu quả

Ngay khi nhận thấy cơ thể đang cảnh báo bạn thông qua những dấu hiệu bất thường, cần phải đi khám ngay trước khi bệnh có thể phát triển gay gắt hơn.

Nếu sức khỏe của bạn bình thường là điều tốt tuy nhiên nếu phát hiện ra bệnh sớm thì càng tốt hơn, chính vì vậy trên thực tế ta nên kiểm tra sức khỏe định kỳ hơn là đợi các dấu hiệu xuất hiện.

Để xác định người bệnh có bị các vấn đề về thận không, các bác sĩ sẽ khám lâm sàng và thực hiện các bước sau:

  • Xét nghiệm tình trạng nước tiểu: Đo nồng độ protein, bạch cầu, khuẩn,…
  • Kiểm tra thể tích nước tiểu.
  • Xét nghiệm máu để kiểm tra các chất độc tồn dư mà thận không lọc được.
  • Siêu âm, chụp X-quang, chụp CT,… để kiểm tra những bất ổn qua hình ảnh.
  • Sinh thiết thận lấy mô tế bào thận.

Sau khi kiểm tra, đánh giá, bác sĩ sẽ đưa ra kết luận cuối cùng và lên phương án điều trị nếu bạn bị suy thận hay các vấn đề khác ở thận. Ta có thể tham khảo cách chữa bằng Tây y, Đông y và mẹo chữa kết hợp tại nhà.

Lưu ý: Tất cả thông tin được liệt kê đều chỉ mang tính chất tham khảo, người bệnh vẫn nên làm theo sự chỉ định của bác sĩ.

Điều trị bệnh bằng phương pháp Tây y

Đối với phương pháp Tây y, các bác sĩ sẽ tập trung sử dụng các loại thuốc để giảm thiểu các triệu chứng của suy thận có thể bao gồm các vấn đề về đi tiểu, kháng khuẩn cùng các thuốc bổ trợ cơ thể trong lúc thận không thể hoàn thành công việc của mình như bổ sung sắt, thuốc chống thiếu máu,…

Thuốc Tây y trong điều trị thận yếu
Thuốc Tây y trong điều trị thận yếu
  • Thuốc giúp lợi tiểu và cân bằng lại huyết áp: Furosemid, Thiazid,…
  • Thuốc cân bằng canxi – photpho: Calcinol, calcitriol,…
  • Thuốc chống thiếu máu: Các loại thuốc bổ sung Sắt, Darbe epo beta, Darbe epo alpha,…
  • Thuốc cân bằng acid uric: Colchicin,…

Đối với những trường hợp nặng hơn, phức tạp hơn thì cần có sự hỗ trợ của các loại thuốc đặc trị khác và có thể kết hợp với tiêm truyền, phẫu thuật, lọc máu,…

Đông y trị bệnh thận yếu

Thận yếu theo Đông y được chia ra thành nhiều thể suy thận mãn, viêm thận,… và có cách điều trị khác nhau. Theo quan điểm của các thầy thuốc Đông y, thận yếu hình thành do sự suy kiệt nguyên khí hay cơ thể tích tụ độc lâu ngày.

Theo thời gian các chứng này gây ra tổn hại trực tiếp tới thận và hình thành nên các bệnh. Để điều trị cần giải độc và tăng sinh khí cho cơ thể.

Khi điều trị bằng phương pháp Đông y, người bệnh không chỉ phục hồi chức năng thận mà ngay cả cơ thể cũng trở nên khoẻ mạnh hơn do các dòng khí huyết được lưu thông, độc tính bị thải loại. Khi xét suy thận ở diện chung thì ta có thể tham khảo và áp dụng một số bài thuốc sau đây.

Bài thuốc số 1: Chủ trị các chứng suy thận, tiểu ít, đau lưng

Chuẩn bị: Sinh địa hoàng 16g, Mộc miên 12g, Ngọc thụ, thỏ ty tử, hắc phụ, đương quy mỗi vị lấy 8g, cao ban long 12g, địa cốt tử 10g.

Thực hiện:

  • Rửa sạch các vị thuốc rồi để ráo.
  • Sắc với khoảng 700 – 900ml nước tới khi gần cạn là có thể uống.
  • Mỗi ngày sử dụng 1 thang trong thời gian 3 tháng.

Bài thuốc số 2: Chủ trị đau lưng mỏi gối, tiểu ít, tiểu đêm, lạnh người

Chuẩn bị: Mặc hán liên 15g, Bạch phục linh 12g, Thuỷ đề, Sơn dược, Cúc hoa, Bạch lượng hoa mỗi vị thuốc lấy 10g, Hồng ngưu tất 15g, Kỉ tử 15g, Bạch lạp thụ tử 15g, Sao tùng thục địa 15g.

Thực hiện:

  • Rửa sạch các vị thuốc rồi để sạch, ráo.
  • Sắc với nước trong khoảng nửa tiếng tới khi gần cạn là có thể uống.
  • Mỗi ngày chia uống 3 lần, uống đều trong 1 tháng.

Bên cạnh các bài thuốc cổ truyền, ta cũng có thể áp dụng thêm nhiều phương pháp chữa trị khác trong Đông y như bấm huyệt, châm cứu, diện chẩn,… nhằm tăng hiệu quả và rút ngắn thời gian trị bệnh.

Điều trị thận yếu tại nhà

Bên cạnh 2 cách chữa bệnh Đông y và Tây y ta có thể thực hiện thêm các cách chữa mẹo để tăng hiệu quả của thuốc.

Bài tập chữa thận yếu đơn giản, hiệu quả

Những bài tập giúp điều hoà máu như yoga, đi kiễng chân 30 phút mỗi ngày, đi bằng gót chân, nắm chặt tay, massage gan bàn chân tay, chà sát hai vành tai,…

Đây là các cách làm giúp lưu thông khí huyết, khiến thận được giải thoát khỏi những áp lực bên trong cơ thể. Bất cứ bài tập yoga toàn thân hay tập trung phần bụng, lưng, hông đều có tác dụng tích cực tới thận. Ta có thể tham khảo tư thế rắn hổ mang bhujangasana:

Tư thế rắn hổ mang
Tư thế rắn hổ mang
  • Bước 1: Nằm sấp trên sàn nhà, tay để dọc theo người, chân duỗi thẳng.
  • Bước 2: Cho hai tay chống xuống sàn, bàn tay song song với ngực.
  • Bước 3: Đẩy nửa cơ thể trên lên khỏi mặt đất mắt nhìn thẳng lên trần nhà, từ cằm, cổ tới ngực tạo thành một đường thẳng, tay căng thẳng, lưng kéo tối đa ra sau. Giữ nguyên tư thế trong 3 – 5 phút rồi nghỉ, thực hiện từ khoảng 4, 5 lần mỗi ngày.

Đối với các cách còn lại, chúng là những bài tập đặc trị dành cho chứng thận yếu dù rất đơn giản, chẳng hạn ta chỉ cần đi quanh nhà trong 15 – 30 phút bằng gót chân hoặc kiễng chân mỗi ngày.

Thận yếu nên ăn gì, kiêng gì?

Không chỉ đơn thuần chữa trị, người bị thận yếu cũng cần quan tâm tới vấn đề dinh dưỡng, có những thực phẩm người thận yếu cần kiêng kỵ và cũng có những thực phẩm nên bổ sung nhiều hơn.

Thận yếu nên ăn gì?: Theo đó, những người bị thận yếu nên ăn các thực phẩm như rau xanh vì chúng chứa nhiều xơ, vitamin, khoáng chất giúp tăng cường hệ miễn dịch và bớt đi những áp lực lên thận.

Ngoài ra cần ăn thực phẩm ít chứa photpho, kali, natri. Ta có thể tham khảo một số loại thực phẩm như danh sách dưới đây:

  • Ớt chuông đỏ giàu vitamin hỗ trợ thận yếu ở nam, nữ giới.
  • Lòng trắng trứng giàu đạm ít photpho.
  • Cá béo giàu omega-3 đặc biệt là cá vược với nồng độ photpho ít hơn các loại cá béo khác.
  •  Súp lơ, bắp cải giàu khoáng, vitamin.
  • Khoai lang hỗ trợ năng lượng cho thận.
  • Tỏi bảo vệ thận trước những vi khuẩn.
  • Đạm thực vật.
  • Dưa lưới.
  • Các loại hạt.
  • Củ cải

Thận yếu kiêng ăn gì?: Khi ta biết thận yếu nên ăn gì thì cũng cần phải nắm rõ thận yếu kiêng ăn gì. Theo các nghiên cứu, người bị thận yếu cần hạn chế muối, các thực phẩm chứa nhiều photpho, kali, natri.

Cụ thể người bị thận yếu kiêng ăn những thực phẩm sau.

  • Không ăn mặn.
  • Các món ăn chế biến nhiều dầu mỡ, dầu mỡ tăng áp lực lọc, thải độc ở gan, thận sẽ khiến thận phải làm việc nhiều hơn và lão hoá nhanh hơn.
  • Thực phẩm giàu vitamin C, vitamin C làm tăng khả năng sỏi thận nhất là với ai bị thận yếu. Khi sử dụng các thực phẩm giàu vitamin C, người bệnh cần uống thật nhiều nước.
  • Dưa hấu.
  • Thịt gia cầm và đạm động vật nói chung.
  • Rượu bia.

Lưu ý trong quá trình điều trị và phòng bệnh thận yếu

Để quá trình điều trị được hoàn thành một cách trọn vẹn, hiệu quả nhất, nhanh nhất cũng như phòng thận yếu, ta nên tham khảo những chú ý sau đây:

  • Đi khám sớm khi xuất hiện những triệu chứng của bệnh.
  • Phụ nữ đang mang thai, đang cho con bú cần hỏi kỹ về tình trạng bệnh và lựa chọn các loại thuốc điều trị. Ngay cả trong các bài thuốc Đông y cũng có nhiều dược liệu kiêng kỵ cho bà bầu nên không được tự ý chữa, chủ quan.
  • Trong quá trình bệnh nên tập thể dục thường xuyên nhưng với cường độ nhẹ, hướng tới các bộ môn như yoga, thái cực quyền ở người lớn tuổi, bơi lội,… Những người mong muốn phòng bệnh thì có thể tập các bộ môn nặng hơn như gym, đá bóng,…
  • Chú ý tới thực phẩm nạp vào cơ thể, hạn chế đồ ngọt, muối, thức ăn nhanh, bổ sung thật nhiều rau xanh. Bữa ăn luôn đủ tinh bột (ít), đạm (ít), chất béo tốt (trung bình), vitamin và khoáng từ rau củ (nhiều).
  • Uống nhiều nước ngay cả khi không khát, mỗi ngày nên uống ít nhất là 1.5l nước.
  • Tránh nhịn tiểu.
  • Nên khám sức khỏe định kỳ mỗi năm và chữa trị bệnh ngay khi phát hiện.

Trên đây là những thông tin cơ bản là thận yếu, khi có những dấu hiệu về bệnh bạn nên thăm khám sớm để quá trình điều trị diễn ra nhanh và hiệu quả hơn. Thận yếu có thể kéo theo nhiều căn bệnh khác nên ta rất cần cẩn trọng.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *