Viêm da cơ địa là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và điều trị

Viêm da cơ địa là tình trạng da bị ngứa và nổi mẩn đỏ. Bệnh phát triển theo từng đợt và xảy ra ở mọi lứa tuổi. Khi người bệnh càng gãi, vùng da bị viêm càng lan rộng và gia tăng nguy cơ bội nhiễm. Nếu không tìm đúng biện pháp can thiệp, viêm da cơ địa có thể phát sinh nhiều biến chứng nguy hiểm.

Theo dõi hình ảnh viêm da cơ địa để nhận biết bệnh
Theo dõi hình ảnh viêm da cơ địa để nhận biết bệnh

Viêm da cơ địa là gì? Có nguy hiểm không?

Tên tiếng anh của viêm da cơ địa là Atopic dermatitis – bệnh lý da liễu liên quan tới cơ địa. Đặc điểm nổi bật là tình trạng đỏ, ngứa da, tổn thương ở dạng chàm. Theo y học hiện đại, viêm da cơ địa thuộc bệnh mãn tính. Nó có thể xuất hiện bất cứ lúc nào và phát sinh triệu chứng khó chịu.

Viêm da cơ địa hình thành bởi sự thiếu hụt Filaggrin khiến hoạt động của tuyến dưỡng ẩm tự nhiên bị hạn chế. Từ đó, da mất khả năng tái tạo tế bào và không thể chống lại hại khuẩn đến từ môi trường bên ngoài.

Biểu hiện đặc trưng của bệnh là tình trạng sưng đỏ bên ngoài biểu bì da. Đồng thờ, cơ thể xuất hiện các nốt ngứa nổi mất nghiêm trọng.

Khi người bệnh không tìm được biện pháp chữa bệnh dứt điểm, vi khuẩn dễ dàng lây lan với quy mô rộng. Lúc này, bệnh tái đi tái lại, chuyển sang giai đoạn mãn tính và gây biến chứng ung thư da.

Bạn có thể mắc viêm da cơ địa toàn thân. Tuy nhiên, khu vực bị ngứa và nổi mẩn nhiều nhất là mặt, cổ, khuỷu tay, bàn chân, đầu gối,… Bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng trẻ dưới 10 tuổi chiếm 40% tỷ lệ người mắc bệnh.

Các triệu chứng của bé khởi phát trong 5 năm đầu đời và có xu hướng tái đi tái lại vào thời kỳ trưởng thành. Ngoài ra phụ nữ khi mang thai hoặc sau sinh cũng là những người rất dễ mắc bệnh.

Vậy bệnh viêm da cơ địa có nguy hiểm không? – Căn bệnh này xuất hiện thành nhiều đợt và có thể đẩy lùi bằng kháng sinh. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là hiện tượng bội nhiễm khi vô tình gãi ngứa và gây chảy máu.

Khu vực da bị viêm chứa một ổ vi khuẩn. Do đó, nếu bị phá vỡ, các hại khuẩn sẽ tấn công vào vết nứt và gây ra tình trạng buồn nôn, chóng mặt, sốt cao,… Nguyên nhân gây ra hiện tượng này là do nhiễm trùng máu.

Viêm da cơ địa có thể dẫn đến ung thư da, thậm chí là tử vong
Viêm da cơ địa có thể dẫn đến ung thư da, thậm chí là tử vong

Ngoài ra, bệnh nhân còn có thể gặp phải hội chứng Kaposi-juliusberg. Đây là tên gọi khác của tình trạng bội nhiễm sau viêm da cơ địa. Triệu chứng của bệnh tương đối nghiêm trọng: sốt cao kéo dài, nhiễm trùng nội tạng,…

Ở giai đoạn nặng, tỷ lệ bệnh nhân tử vong do hội chứng này là 9%.

Hơn nữa, nếu bị ngứa quanh mắt, khu vực đó sẽ bị thâm sạm. Nếu bệnh nặng hơn, người bệnh còn gặp phải các biến chứng: viêm mí mắt, nhiễm trùng tuyến lệ, viêm kết mạc.

Tốt nhất, người bệnh nên đến gặp bác sĩ để có biện pháp ngăn ngừa biến chứng.

Nguyên nhân gây viêm da cơ địa

Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây viêm da vẫn chưa được nghiên cứu và khẳng định chính xác. Tuy nhiên, các chuyên gia đã đưa ra một số yếu tố có thể khiến da bị viêm nhiễm và sinh ra triệu chứng ngứa ngáy bao gồm:

  • Cơ địa: Da nhạy cảm và dị ứng với dị nguyên bên ngoài như bụi bẩn, chất tẩy rửa,… Thống kê cũng cho thấy, người có bố mẹ bị viêm da sẽ có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn những người khác. Ở người có cơ địa dị ứng, bệnh khởi phát theo từng đợt. Mỗi đợt bùng phát, các triệu chứng xuất hiện dữ dội và khó kiểm soát.
  • Suy giảm sức đề kháng: Cơ thể suy yếu, hệ miễn dịch kém khiến tác nhân có hại dễ dàng xâm nhập và gây bệnh
  • Môi trường ô nhiễm: Khi tiếp xúc thường xuyên với môi trường ô nhiễm và chứa các chất độc hại, da tiếp xúc nhiều lần với tác nhân có hại và gây viêm nhiễm.
  • Da khô: Đây là một trong số những giả thiết về nguyên nhân gây bệnh. Cụ thể, rối loạn nội tiết tố bẩm sinh khiến da khô sạm và nổi lên các nốt mẩn đỏ, ngứa ngáy
  • Mắc một số bệnh lý: Hen suyễn, viêm gan, viêm mũi dị ứng,…
Ô nhiễm môi trường là một trong những nguyên nhân gây viêm da
Ô nhiễm môi trường là một trong những nguyên nhân gây viêm da

Ngoài những nguyên nhân này, bệnh cũng có thể khởi phát bởi thói quen tắm nước nóng, nhiệt độ thay đổi, rối loạn hệ bài tiết mồ hôi,… Nhiều trường hợp còn mắc bệnh do ăn phải thực phẩm gây dị ứng.

Có thể thấy nguyên nhân gây bệnh rất đa dạng và phong phú. Do vậy người bệnh nên đến gặp bác sĩ và tiến hành các xét nghiệm chuyên sâu để được chẩn đoán chính xác.

Dấu hiệu viêm da cơ địa thường gặp

Triệu chứng của viêm da cơ địa thể hiện rõ bên ngoài da nên người bệnh có thể phát hiện sớm. Tuy nhiên, các biểu hiện có nét tương đồng với một số bệnh da liễu khác nên người bệnh rất khó phân biệt.

Biểu hiện viêm da cơ địa điển hình nhất phải kể đến như:

  • Nổi mề đay, ngứa ngáy: Do cơ thể sinh sản hoạt chất histamin – chất kích hoạt khi cơ thể bị hại khuẩn xâm nhập và tấn công.
  • Phù nề: Các nốt mụn nước xuất hiện, hành động gãi khiến chúng bị vỡ và hình thành phù nề. Hiện tượng sưng đỏ gây cảm giác ngứa và nóng tại vùng da bị viêm.
  • Nổi mẩn màu đỏ: Nốt ban màu đỏ có hình tròn giống như đồng xu, nổi rải rác tại các vùng da ở khắp cơ thể. Càng gãi, da càng nổi nhiều mụn nước màu trắng
  • Đóng vảy: Khu vực viêm nhiễm bị chảy dịch, đóng vảy tiết vàng, xuất hiện vết nứt
Khi bị bệnh, bệnh nhân sẽ cảm thấy ngứa ngáy khó chịu
Khi bị bệnh, bệnh nhân sẽ cảm thấy ngứa ngáy khó chịu

Tình trạng ngứa ngày trở nên nghiêm trọng hơn vào ban đêm. Điều này khiến bệnh nhân ngủ không ngon giấc, cơ thể mệt mỏi, bỏ bữa và sút cân. Bên cạnh các triệu chứng đặc trưng xuất hiện ở mọi đối tượng, bệnh còn có những biểu hiện riêng theo từng nhóm tuổi. Cụ thể:

  • Viêm da cơ địa ở trẻ em: Trên da xuất hiện nhiều tổn thương. Đó là các nốt sẩn đỏ, da dày, mụn nước khu trú, vết trợt, lan tỏa cấp tính đi kèm nhiễm khuẩn thứ phát. Các khu vực thường gặp là nếp gấp khuỷu tay, mi mắt, cổ, cẳng tay,…
  • Viêm da cơ địa ở trẻ sơ sinh: Thường xuất hiện sau khi sinh 3 tuần. Triệu chứng điển hình là ngứa, đỏ da, xuất hiện mụn nước dễ vỡ, đóng vảy tiết, xuất tiết. Trên cơ thể thì đầu, trán, thân, cổ, má, mặt,… là những bộ phận rất dễ nổi mẩn.
  • Viêm da cơ địa ở người lớn: Dấu hiệu nhận biết gồm mụn nước, sẩn đỏ dẹt, thấy mảng da mỏng trên vùng da dày, ngứa ngáy. Vị trí mắc bệnh là nếp gấp khuỷu tay, rốn, cổ, vùng da quanh mắt. Trong đó có 80% đối tượng khởi phát bệnh ở phía trong lòng bàn tay hoặc bàn chân.

Nhiều người cảm thấy lo ngại về vấn đề “viêm da cơ địa có lây không?”. Nghiên cứu cho thấy, viêm da cơ địa không phải là bệnh lây nhiễm. Do đó bạn vẫn có thể sinh hoạt và nói chuyện với người mắc bệnh.

Tuy nhiên theo nhiều chuyên gia bệnh lý này có yếu tố di truyền. Nghĩa là, trong gia đình có người thân mắc bệnh thì tỷ lệ bạn bị viêm da sẽ cao hơn những đối tượng khác.

Viêm da cơ địa và cách chữa phổ biến hiện nay

Viêm da cơ địa là bệnh viêm nhiễm ngoài da rất phổ biến. Nó được xếp vào nhóm bệnh tự miễn và có mối liên kết tới tính cơ địa và di truyền. Vậy viêm da cơ địa có chữa khỏi được không?

Các biện pháp hiện nay chủ yếu tập trung vào giải quyết triệu chứng, do đó bệnh có thể trị khỏi nếu chọn đúng phương pháp. Đồng thời bạn cần có một chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý để rút ngắn thời gian điều trị.

Phương pháp điều trị bằng Tây y

Nguyên tắc chữa viêm da cơ địa của tây y là phục hồi tổn thương và đẩy lùi triệu chứng. Các loại thuốc tây có tác dụng làm dịu, chống khô da và có thể hạn chế tình trạng nhiễm trùng. Thuốc viêm da cơ địa bao gồm:

  • Thuốc có tác dụng tại chỗ

Trẻ nhỏ sử dụng corticoid chứa hydrocortison 1-2,5%. Trong khi đó người lớn sẽ dùng thuốc có hoạt tính cao hơn như clobetasonbutyrat. Nếu gặp phải tổn thương lichen hóa, bạn nên dùng clobetasol propionat.

Ngoài ra người bệnh có thể sử dụng kháng sinh dạng kem chống khuẩn hoặc các loại thuốc mỡ để bôi lên vết thương hở. Tuy nhiên, hãy sát trùng trước khi bôi để tránh bội nhiễm. Khi bôi thuốc, chỉ dùng 1 lượng nhỏ theo hướng dẫn của bác sĩ.

  • Thuốc điều trị toàn thân

Nếu bệnh tiến triển nặng, bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh chống nhiễm khuẩn nhóm cephalosphorin thế hệ 1, thuốc kháng histamin H1 hoặc Corticoid Prednisolon. Nhưng người bệnh chỉ được sử dụng thuốc trong thời gian ngắn.

Tân dược có thể gây ra tác dụng phụ gây hại cho sức khỏe. Do đó người bệnh không mua và uống thuốc bừa bãi. Hạn chế lạm dụng tây y vì có thể ảnh hưởng tới sức khỏe.

Khi sử dụng thuốc tây, bệnh nhân phải bám sát phác đồ của bác sĩ
Khi sử dụng thuốc tây, bệnh nhân phải bám sát phác đồ của bác sĩ

Ngoài dùng thuốc, người bệnh còn có thể được áp dụng các biện pháp can thiệp như:

  • Quang tuyến trị liệu: Sử dụng ánh sáng để điều chỉnh những rối loạn tại cấu trúc da. Tuy nhiên phương pháp này có thể gây lão hóa và gia tăng khả năng mắc ung thư da. Đây cũng là lý do khiến quang tuyến trị liệu không được áp dụng rộng rãi.
  • Biện pháp miễn dịch: Phù hợp với người bị viêm da hoặc rối loạn miễn dịch do nội tiết nhưng không thể điều trị bằng thuốc. Lưu ý, hiệu quả và tính an toàn của phương pháp này vẫn chưa được kiểm chứng rõ ràng. Do đó người bệnh không được tùy ý áp dụng.

Mẹo trị viêm da cơ địa tại nhà

Sử dụng dược liệu tự nhiên có tác dụng khá tốt với các bệnh lý cấp tính. Bởi lẽ, nó sẽ can thiệp và đẩy lùi hiệu quả các triệu chứng. Một số loại lá chữa viêm da cơ địa hiệu quả phải kể tới như:

  • Lá trầu không: Rửa sạch nhiều lần với nước để loại vi khuẩn và bụi bẩn. Ngoài ra người bệnh có thể ngâm dược liệu với nước muối, vò nát lá và đun sôi với 1,5 lít nước. Đun nước lá trầu không và dùng chúng để tắm mỗi ngày.
  • Lá ổi: Rửa thật sạch lá ổi. Giã nát nguyên liệu để chắt lấy nước cốt. Sử dụng phần nước này xoa lên vùng da bị viêm 2 lần/ ngày.
  • Lá khế: Sử dụng một nắm lá khế rồi đun với nước nóng. Đổ nước ra chậu, đợi đến khi nước ấm thì đem đi tắm. Áp dụng cách chữa này hằng ngày cho đến khi hết ngứa.
Rất nhiều bệnh nhân đã áp dụng cách trị bệnh bằng thảo dược
Rất nhiều bệnh nhân đã áp dụng cách trị bệnh bằng thảo dược

Cách trị viêm da tại nhà tương đối đơn giản và dễ thực hiện. Tuy nhiên, hiệu quả của chúng khá chậm và không thể trị bệnh dứt điểm. Trong thời gian sử dụng nhưng người bệnh không thấy có chuyển biến tốt, hãy đến gặp bác sĩ để nhận được hỗ trợ.

Thuốc đông y trị viêm da cơ địa

Trong ghi chép của Đông y, cơ thể nhiễm phong nhiệt hoặc phong hàn khiến khí huyết khó lưu thông. Từ đó sức đề kháng suy giảm và tạo điều kiện để ngoại tà xâm nhập. Khi các chức năng bị suy yếu, độc tố không thể loại bỏ sẽ phát sinh bên ngoài da.

Khi đã xác định được căn nguyên gây bệnh, Đông y sẽ chú trọng loại bỏ chúng ra ngoài cơ thể. Độc tố bị đẩy lùi, chức năng của tạng được khôi phục, tức khắc triệu chứng bị đẩy lùi. Đồng thời viêm da cơ địa cũng ít có cơ hội tái phát trở lại.

Các bài thuốc nam sẽ điều chỉnh thảo dược phù hợp theo mỗi thể bệnh như viêm phù nề, ngứa ngáy, nổi mụn nước. Dược liệu có nguồn gốc thuần tự nhiên và không chứa chất độc hại nên an toàn cho sức khỏe.

Mỗi bài thuốc nam đều được phối hợp nhiều thảo dược quý, có sẵn trong tự nhiên
Mỗi bài thuốc nam đều được phối hợp nhiều thảo dược quý, có sẵn trong tự nhiên

Mỗi bài thuốc nam cũng được chắt lọc bởi hàng trăm dược tính có lợi. Vì vậy hiệu quả điều trị sẽ gia tăng đáng kể. Đông y không gây tác dụng phụ đối với mọi đối tượng.

Viêm da cơ địa kiêng ăn gì? nên ăn gì?

Một thực đơn ăn uống hợp lý sẽ ảnh hưởng đến quá trình phục hồi bệnh. Ngoài ra các kháng sinh tự nhiên chỉ được sản sinh liên tục khi bệnh nhân bổ sung các thực phẩm giàu dinh dưỡng.

Viêm da cơ địa nên ăn gì?

Muốn loại bỏ các triệu chứng của bệnh, hãy lựa chọn nhóm thực phẩm có tính kháng viêm mạnh. Cụ thể như:

  • Đồ ăn lên men: Sữa chua, súp miso và các món ăn lên men giúp làm tăng probiotic cho cơ thể. Nhờ đó, các lợi khuẩn tăng nhanh và có khả năng đẩy lùi hại khuẩn ra bên ngoài. Tuy nhiên thực phẩm lên men không bao gồm rau củ hoặc rượu lên men.
  • Cá: Đây là loại đồ ăn cung cấp lượng lớn axit béo omega 3 (có tác dụng nâng cao sức đề kháng và chất kháng viêm tự nhiên). Một số loại cá bạn nên ăn nhiều là cá hồi, cá mòi, cá thu, cá trích, cá ngừ,…
  • Rau củ và trái cây: Bởi lẽ nhóm thực phẩm này rất giàu dưỡng chất, chứa nhiều vitamin và chất có khả năng kháng viêm là flavonoid.

Viêm da cơ địa không nên ăn gì?

Song song với nhóm đồ ăn có lợi thì người bệnh cần tránh một số nhóm đồ ăn sau chứa axit cao như:

  • Thực phẩm gây dị ứng: đậu nành, cà chua, các loại hạt,…
  • Không tiêu thụ các sản phẩm là từ sữa hoặc dùng sữa tươi trực tiếp
  • Hạn chế nhóm đồ ăn chứa gluten
  • Tránh xa tôm, cua hoặc các hải sản có vỏ
  • Không sử dụng những loại gia vị như quế, đinh hương hoặc vani
Các loại thực phẩm có lợi sẽ thúc đẩy nhanh quá trình khỏi bệnh
Các loại thực phẩm có lợi sẽ thúc đẩy nhanh quá trình khỏi bệnh

Bên cạnh đó người bệnh cần tắm nước ấm nhưng không sử dụng nước quá nóng. Cố gắng hạn chế gãi nhiều nhất có thể để không gây bội nhiễm. Người bệnh chỉ sử dụng xà phòng nhẹ và có độ pH trung bình. Ngoài ra nên mặc quần áo thoải mái, mềm mại và tránh cọ xát khiến da bị tổn thương.

Nếu bệnh nhân điều trị viêm da cơ địa ngay từ thời điểm khởi phát thì khả năng phục hồi sẽ rất cao. Tuy nhiên rất ít người có thể phát hiện và tìm được cách ngăn chặn kịp thời. Vì vậy bạn nên thăm khám sức khỏe định kỳ để bảo đảm một sức khỏe tốt nhất.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *