Viêm da tiếp xúc ở trẻ em: Cách điều trị và phòng ngừa

Viêm da tiếp xúc ở trẻ em là hiện tượng phổ biến hiện nay. Trẻ thường có làn da mỏng và hết sức nhạy cảm. Do đó, việc tiếp xúc với các tác nhân bên ngoài rất dễ dẫn đến tình trạng kích ứng, mẩn ngứa hay phồng rộp. Nếu không được chữa trị kịp thời, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn mãn tính, gây tổn thương da. 

Viêm da tiếp xúc ở trẻ em là gì?

Viêm da tiếp xúc ở trẻ em là tình trạng viêm nhiễm nông, xảy ra khi da bé phải tiếp xúc trực tiếp với các chất dễ gây kích ứng hoặc dị ứng. Các chất này có thể là hóa mỹ phẩm, cây độc hay đơn giản là những nhân tố tiêu cực trong môi trường xung quanh.

Viêm da tiếp xúc là một dạng kích ứng khá phổ biến, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ. Đây chỉ là bệnh ngoài da và thường không gây hại đến sức khỏe. Tuy nhiên, nếu không được chữa trị kịp thời, những tổn thương rất dễ lan sang các bộ phận khác, gây khó chịu và có thể để lại sẹo trong tương lai.

Viêm da tiếp xúc ở trẻ em là loại bệnh phổ biến
Viêm da tiếp xúc ở trẻ em là loại bệnh phổ biến

Vì vậy, ba mẹ cũng không nên chủ quan với những biểu hiện của bệnh. Gia đình cần chủ động tìm hiểu và trang bị cho mình những kiến thức cần thiết để bảo vệ trẻ đúng cách.

Nguyên nhân gây viêm da tiếp xúc ở trẻ nhỏ

Để có phương pháp chữa trị và phòng ngừa hiệu quả, trước hết ba mẹ cần tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến viêm da tiếp xúc ở trẻ nhỏ.

Theo khảo sát của các nhà khoa học, có khoảng 50% số trẻ sơ sinh từng mắc các triệu chứng của viêm da tiếp xúc trong những năm tháng đầu đời. Giai đoạn có tỷ lệ mắc cao nhất là khoảng từ 6-9 tháng đầu. Càng nhỏ tuổi, làn da của bé càng mỏng manh, nhạy cảm và dễ bị tổn thương.

Viêm da tiếp xúc ở trẻ em do nhiều nguyên nhân gây ra. Trong đó, 80% trường hợp được báo cáo là do tiếp xúc trực tiếp với các chất kích ứng và 20% là do các chất dị ứng gây nên.

  • Chất kích ứng: Là các hóa chất và thành phần hóa chất với nồng độ cao. Khi vùng da bị tổn thương tiếp xúc trực tiếp với các chất này, sẽ xuất hiện tình trạng kích ứng dẫn đến viêm nhiễm mà không thông qua các phản ứng dị ứng.
  • Chất dị ứng: Là các chất giải phóng kháng thể IgE và Histamine đến vùng da tiếp xúc, rồi mới làm phát sinh các biểu hiện lâm sàng của viêm da ở trẻ.
Trẻ có làn da nhạy cảm dễ bị viêm da tiếp xúc
Trẻ có làn da nhạy cảm dễ bị viêm da tiếp xúc

Làn da nhạy cảm khiến tỷ lệ kích ứng khi tiếp xúc với các chất hóa học ở trẻ càng cao. Không những vậy, hệ miễn dịch chưa phát triển đầy đủ cũng là nguyên nhân khiến cơ thể bé không chống lại được các tác nhân gây bệnh bên ngoài.

Ngoài ra, một số tác nhân khác cũng được xem là những nguyên nhân trực tiếp gây ra viêm da tiếp xúc ở trẻ em, bao gồm:

  • Bị côn trùng cắn hoặc tiết dịch khi tiếp xúc.
  • Chạm vào một số kim loại như niken, inox, sắt, bạc,…
  • Tiếp xúc với ánh sáng mặt trời.
  • Bột giặt hay nước xả vải không an toàn với da nhạy cảm.
  • Trẻ cầm hay ngậm núm vú giả, đồ chơi làm bằng cao su cũng có thể là nguyên nhân gây viêm da tiếp xúc.
  • Các sản phẩm chăm sóc và làm sạch da có thành tố tác động mạnh.
  • Tiếp xúc với phấn hoa, mạt bụi, lông động vật trong không khí,… hay nấm mốc.
  • Sử dụng thuốc hạ sốt, kháng sinh…có thành phần gây kích ứng.
  • Hóa chất hay dung môi công nghiệp.
  • Sử dụng tã quần, khăn quấn,… cọ xát trực tiếp gây mẩn đỏ, viêm nhiễm trên da.

Với làn da nhạy cảm, chỉ một tác nhân nhỏ từ môi trường cũng có thể dẫn đến chứng viêm da tiếp xúc ở trẻ em. Ngoài ra, các yếu tố di truyền, sinh non hay cơ địa nhạy cảm,… cũng là nguyên nhân khiến da bé dễ bị viêm nhiễm hơn. Vì vậy, ba mẹ cần hết sức cẩn thận với những đồ dùng và môi trường xung quanh trẻ.

Dấu hiệu nhận biết tình trạng bệnh

Nhìn chung, viêm da tiếp xúc ở trẻ em thường sẽ biểu hiện triệu chứng và chuyển biến theo các giai đoạn:

  • Ban đầu, da bé xuất hiện các nốt ban đỏ với hình dạng và kích thước khác nhau. Trẻ có cảm giác vùng da nổi ban khô, đỏ hoặc phồng rộp lên; gây ngứa và khó chịu nhẹ.
  • Trong vòng 24 – 36 tiếng tiếp theo, trẻ thường có biểu hiện ngứa và rát dữ dội
  • Tiếp đó, bề mặt da sẽ nổi lên các nốt mụn nước hay mụn bọc.
  • Các nốt mụn này sau đó có thể tự vỡ hoặc bị trẻ gãi bật ra. Mụn chảy nước kèm theo da đóng vảy sau khoảng 3 ngày.
Trẻ mẩn ngứa do bị viêm nhiễm da
Trẻ mẩn ngứa do bị viêm nhiễm da

Viêm da tiếp xúc ở trẻ em gây cảm giác ngứa ngáy, rất khó chịu. Do đó, trẻ có thể sẽ liên tục quấy khóc và cố gắng chà xát lên vùng da chịu tổn thương. Tuy nhiên, ba mẹ không nên để trẻ gãi hoặc làm vỡ nốt mụn vì rất dễ dẫn đến tình trạng nhiễm trùng da.

Biểu hiện lâm sàng của viêm da tiếp xúc cũng khác biệt với từng bộ phận trên cơ thể bé. Cụ thể:

  • Trên khuôn mặt: Trẻ có biểu hiện mẩn đỏ trên da, thường xuyên ngứa ngáy và nổi mụn nước, mụn bọc, mủ.
  • Vùng mắt: Biểu hiện đặc trưng của trẻ bị viêm da tiếp xúc ở mắt là hiện tượng phù nề mí mắt. Nặng hơn, bệnh có thể dẫn đến viêm kết mạc, ảnh hưởng đến chức năng thị giác của trẻ.
  • Quanh dái tai: Viêm da tiếp xúc ở vùng quanh dái tai sẽ gây ngứa và bong tróc. Nặng hơn có thể xuất hiện mụn nước đi kèm dịch vàng và bội nhiễm.
  • Vùng da đầu: Biểu hiện của viêm da tiếp xúc ở trẻ em trên da đầu thường dễ bị nhầm lẫn với gàu. Do phần da khô sẽ bị bong tróc thành các hạt bụi li ti có màu trắng. Ngoài ra, trẻ cũng bị mẩn đỏ, ngứa ngáy, khó chịu.
  • Vùng môi: Giống như da đầu, vùng môi cũng sẽ xuất hiện tình trạng khô ráp, bong tróc và mẩn đỏ. Nghiêm trọng hơn có thể gây nứt nẻ, chảy máu và nhiễm trùng.
  • Tay và chân: Trẻ bị ngứa, da mẩn đỏ và khô, dễ bong tróc, thậm chí có mụn nước li ti kèm dịch. Đây là vùng da dễ bị chàm hóa và để lại sẹo sau này.

Các cách điều trị viêm da tiếp xúc ở trẻ em

Căn bệnh này có thể điều trị bằng nhiều phương pháp như sử dụng thuốc bôi, uống thuốc, hay các mẹo vặt, vị thuốc dân gian ngay tại nhà. Ba mẹ có thể tham khảo một số cách điều trị viêm da tiếp xúc ở trẻ em sau đây.

Phương pháp điều trị Tây Y

Tùy theo thể trạng của từng bé, các bác sĩ có thể kê đơn thuốc gồm các loại sau:

Trẻ bị viêm da nặng cần phải dùng thuốc
Trẻ bị viêm da nặng cần phải dùng thuốc
  • Thuốc tím: Loại thuốc này được sử dụng cho những trường hợp đã có dấu hiệu viêm nhiễm. Ba mẹ có thể thoa trực tiếp lên vùng da tổn thương hoặc pha vào nước tắm để an toàn và dịu nhẹ hơn cho bé.
  • Dung dịch hồ nước: Đây là dung dịch sát khuẩn nhẹ, tác dụng chủ yếu làm sạch da và giảm sưng tấy, mẩn đỏ. Tuy nhiên, ba mẹ cũng cần lưu ý sử dụng theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ để tránh dẫn đến hiện tượng bội nhiễm.
  • Thuốc bôi chứa corticosteroid: Loại thuốc này không được dùng cho trẻ dưới 12 tuổi. Nhóm thuốc có gốc steroid có được dùng để ức chế miễn dịch và chống dị ứng mạnh. Tuy nhiên thuốc có dược tính cao, có nguy cơ gây kích ứng đặc biệt là với làn da nhạy cảm của bé. Do đó, ba mẹ chỉ nên cho bé dùng loại nhẹ nhất là kem hydrocortisone 1% (không cần kê đơn). Các loại thuốc còn lại đều cần có chỉ định cụ thể của bác sĩ.
  • Thuốc kháng histamine H1: Loại thuốc này được sử dụng ở dạng lỏng/ xịt. Thuốc khá an toàn với trẻ nhỏ nên thường được chỉ định cho bé để giảm ngứa ngáy và ngăn ngừa việc viêm nhiễm lan rộng hơn.
  • Thuốc kháng sinh: Nếu trẻ bị viêm nhiễm ở mức nặng, bác sĩ có thể kê thêm thuốc kháng sinh. Đây là loại thuốc có nhiều tác dụng phụ và dễ phát sinh rủi ro, vì vậy ba mẹ chỉ nên cho bé dùng thuốc theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ.

Ưu điểm của các loại thuốc tây là có hiệu quả và tác dụng nhanh. Tuy nhiên, nếu ba mẹ tự ý mua thuốc, sử dụng không đúng chỉ dẫn của bác sĩ, có thể gây ra những phản ứng tiêu cực trên cơ thể trẻ. Bên cạnh đó, trẻ cũng có khả năng bị dị ứng với một số thành phần hóa học trong thuốc, làm tình trạng nghiêm trọng hơn.

Phương pháp chữa viêm da tiếp xúc dân gian

Từ xưa đến nay, ông cha ta sử dụng rất nhiều loại thảo, nguyên liệu từ tự nhiên để điều trị các bệnh viêm nhiễm ngoài da. Các phương pháp này được biết đến là an toàn và phù hợp với trẻ nhỏ.

Một số loại cây thường được sử dụng bao gồm lá trà xanh, lá trầu không, lá khế,… Đây đều là những thảo dược có tính làm sạch, kháng khuẩn cao, giúp giảm ngứa và khắc phục tình trạng viêm da tiếp xúc ở trẻ em.

Lá trầu không và lá trà xanh có công dụng rất tốt trong điều trị bệnh
Lá trầu không và lá trà xanh có công dụng rất tốt trong điều trị bệnh

Cách sử dụng:

  • Ba mẹ dùng 1 nắm lá trầu không, lá trà xanh hoặc lá khế đem rửa sạch.
  • Sau đó đem vò nát hoặc cắt nhỏ.
  • Dùng lượng lá vừa cắt đun sôi với nước trong khoảng 15-20 phút trên lửa nhỏ liu diu, để tinh chất cần thiết hòa tan vào nước.
  • Dùng thay nước tắm cho trẻ mỗi ngày để cải thiện tình trạng viêm nhiễm.
  • Ba mẹ nên lưu ý sử dụng nước ở nhiệt độ vừa phải, không quá lạnh hoặc quá nóng, tránh gây cảm lạnh hay tác dụng ngược cho trẻ.

Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi sự kiên trì và thời gian thực hiện kéo dài. Hiệu quả mang lại có thể không cao như sử dụng thuốc Tây Y, đặc biệt là với những trường hợp đã viêm nhiễm nặng.

Ba mẹ có thể chườm đá để giảm ngứa cho trẻ
Ba mẹ có thể chườm đá để giảm ngứa cho trẻ

Khi bé mới xuất hiện tình trạng mẩn đỏ, ngứa rát, ba mẹ có thể khắc phục ngay tại nhà bằng các biện pháp sau đây:

  • Chườm đá để kiểm soát cơ ngứa: Ba mẹ đặt 1-2 viên đá lạnh trong túi chườm hoặc khăn mềm. Sau đó chườm trực tiếp lên vùng da bị mẩn đỏ của bé. Mỗi lần thực hiện khoảng 30 phút, liên tục 3 lần/ ngày. Biện pháp sẽ giúp bé giảm ngứa nhanh chóng.
  • Ba mẹ có thể sử dụng nước muối hoặc bột yến mạch để vệ sinh sạch khuẩn vùng da bị tổn thương cho bé. Hoặc dùng các loại nước có tính axit trong tự nhiên như nước cốt chanh pha loãng hay giấm táo đun sôi để nguội.
  • Nếu thấy vùng da tổn thương chưa có dấu hiệu thuyên giảm, ba mẹ cũng có thể dùng thuốc mỡ để bôi trực tiếp
  • Trong thời gian trẻ bị viêm da tiếp xúc, ba mẹ cần tránh cho bé ăn các loại thực phẩm dễ gây dị ứng/kích ứng như tôm, cua và các loại hải sản có vỏ, đồ cay, nóng, nhiều dầu mỡ, thức ăn đóng hộp, chứa nhiều chất bảo quản,…
  • Ba mẹ không nên để bé cào hay gãi làm vỡ mụn nước gây nhiễm trùng da. Mặc cho bé những bộ đồ thông thoáng để tránh tiếp xúc, chà xát lên vùng bị tổn thương, khiến tình trạng nghiêm trọng hơn.
  • Ba mẹ cũng hạn chế cho bé ra ngoài vào ban ngày. Vì tia cực tím từ ánh nắng mặt trời có thể khiến tổn thương trên da bé nghiêm trọng hơn và để lại thâm sẹo nặng nề.
  • Cho bé uống nhiều nước, đặc biệt là nước trái cây để đào thải độc tố, cấp đủ nước cho da và tăng sức đề kháng.

Phòng ngừa bệnh viêm da tiếp xúc ở trẻ em như thế nào?

Để hạn chế tối đa nguy cơ mắc bệnh viêm da tiếp xúc ở trẻ em, ba mẹ cần hết sức chú ý đến môi trường xung quanh bé. Cụ thể:

  • Nếu trẻ từng có biểu hiện dị ứng phấn hoa, lông động vật,… ba mẹ cần cách ly hoàn toàn với những yếu tố này.
  • Thường xuyên vệ sinh nhà cửa và môi trường xung quanh. Hạn chế bụi bặm, nấm mốc,… ảnh hưởng tới bé
  • Diệt côn trùng định kỳ
  • Sử dụng các sản phẩm chăm sóc và làm sạch da an toàn, dịu nhẹ cho bé
  • Vệ sinh tắm rửa cho bé thường xuyên, đúng cách. Ba mẹ nên cho bé mặc quần áo thoáng mát, có chất liệu thấm hút tốt, tạo cảm giác thoải mái, tránh chà xát lên da.
Ba mẹ cần chủ động phòng ngừa viêm da tiếp xúc ở trẻ em
Ba mẹ cần chủ động phòng ngừa viêm da tiếp xúc ở trẻ em
  • Quần áo của trẻ sau khi giặt phải được phơi ở những nơi có ánh sáng mặt trời. Không để bị mưa hắt, gây ẩm mốc.
  • Trẻ hoạt động ngoài trời cũng cần chú ý đến môi trường xung quanh. Đặc biệt là những nơi có nhiều cây cối, bụi rậm, ba mẹ đều cần phải dọn dẹp sạch sẽ.
  • Cho trẻ ăn uống đầy đủ, cân bằng các chất dinh dưỡng cần thiết, tăng cường các loại rau, củ, quả giàu vitamin.
  • Tạo cho trẻ thói quen giữ vệ sinh cá nhân, rửa chân, tay thường xuyên, đi ngủ đúng giờ, đủ giấc, tập luyện thể dục thể thao để nâng cao sức đề kháng

Trên đây là những thông tin cơ bản về bệnh viêm da tiếp xúc ở trẻ em. Đây là một căn bệnh phổ biến thường gặp ở giai đoạn đầu đời của trẻ. Do đó, ba mẹ cần hết sức lưu ý, quan tâm đến tình trạng của bé để có biện pháp xử lý kịp thời. Làn da và sức khỏe của bé còn rất nhạy cảm và mỏng manh, cần được ba mẹ nâng niu, gìn giữ, tránh để lại những ảnh hưởng xấu đến cơ thể sau này.

Hy vọng bài viết đã giúp ba mẹ có thêm những thông tin bổ ích để chăm sóc trẻ đúng cách. Chúc các bé và gia đình luôn mạnh khỏe!

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *